Herstel Grote Beek

Overzicht

De Vallei van de Grote Beek ligt ten noorden van de Vallei van de Zwarte Beek en ligt in 3 gemeenten: Beringen, Ham en Leopoldsburg. Net als het Dal van de Zwarte Beek is het Dal van de Grote Beek een veengebied, oorspronkelijk een percolatiemoeras. Je vindt er vooral elzenmoerasbos, maar ook delen met meer open vennen. Het Dal van de Grote Beek bestaat eigenlijk uit 2 beekdalen. Enerzijds is er de Grote Beek die ontspringt in het militaire domein "Kamp Beverlo" in Leopoldsburg en dan ten noorden van Beverlo door Ham en zo verder gaat naar de Grote Nete. Aan de andere kant is er de Kleine Beek, die ontspringt in Beringen en ten zuiden van Beverlo passeert. Hier versmelt ze met de Laardijbeek en stroomt dan verder naar de Demer. De Vallei van de Grote Beek is 230 hectare groot en wordt beheerd en beheerd door Natuurpunt. Het gebied is echter nog erg versnipperd.

Achtergronden

De Vallei van de Grote Beek is momenteel een vrij onbekend en 'vergeten' gebied. De natuur is er verspreid in kleine percelen en wordt vaak sterk beïnvloed door de omgeving. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn delen van dit gebied zwaar gebombardeerd, waardoor er nog steeds bomkuilen in het landschap aanwezig zijn. Na de oorlog ontwikkelde dit natte gebied zich spontaan tot elzenbroekbossen. In de toekomst streven we ernaar om hier een groot, aaneengesloten, natuurlijk valleigebied te ontwikkelen, waar veen weer een actieve rol kan spelen bij het tegengaan van klimaatverandering door koolstof op te slaan in plaats van uit te stoten, maar ook door water te bufferen tegen overstromingen en droogte.

Doelstellingen

In het kader van klimaatadaptief natuurherstel is het belangrijk om verder te kijken dan alleen naar de percelen met het meeste potentieel. Hier is een volledig herstel van het ecosysteem nodig. We herstellen dus de abiotische factoren van grote delen van de vallei, zodat deze weer verschillende ecosysteemdiensten kan leveren. Om precies te zijn zullen we hier de vallei hydrologisch herstellen. Hiertoe worden kanalen en beken afgesloten, opnieuw geëgaliseerd of afgedamd om ervoor te zorgen dat het water in het kerngebied tussen de 10 en 20 centimeter onder het maaiveld blijft. Om dit hydrologisch herstel in de praktijk te brengen is goede kennis nodig van het hydrologisch systeem in het beekdal. Hiervoor wordt een ecohydrologisch onderzoek uitgevoerd.

Activiteiten

In het dal willen we twee veenhabitats herstellen: Elzenmoerasbos en Overgangsmoerassen. Elzenmoerasbos is een type bebost veengebied dat wordt gekenmerkt door langdurig stilstaand oppervlaktewater of door sterke kwel, wat resulteert in een rijke ondergroei van riet, moeraswederik, ... Overgangsmoerassen hebben actieve veenvorming. Ze staan altijd onder invloed van water (zowel neerslag als oppervlakte- of grondwater). Overgangsmoerassen zijn eigenlijk een overgang tussen vennen en venen of land- of watergemeenschappen. Ze worden gekenmerkt door een complexe waterhuishouding en zijn gevoelig voor verstoring. Enkele kenmerkende soorten voor dit habitattype zijn: Veenmossen, kleine Sedges, Snavelbies, Bokboon, Water Arum, Cottongrasses, Marsh Cinquefoil, ...

Als je meer wilt weten over het LIFE Multi Peat project in België, bezoek dan de Natuurpunt projectpagina.